Subnet Hesaplama – IPv4 ve IPv6 CIDR Hesaplayıcı

Subnet Hesaplama Nedir?

Subnet hesaplama, bir IP adres bloğunun sınırlarını ve kapasitesini bulma işlemidir. Her IPv4 adresi 32 bitten oluşur; bu bitlerin bir kısmı ağı, geri kalanı ağ içindeki cihazı (host) tanımlar. Ağ kısmının uzunluğunu prefix ya da alt ağ maskesi belirler. Örneğin 192.168.1.0/24 yazımında ilk 24 bit ağı, son 8 bit cihazları temsil eder.

Bir alt ağ hesaplayıcı bu bilgiden yola çıkarak ağ adresini, broadcast adresini, cihazlara dağıtılabilecek ilk ve son adresi, toplam adres sayısını ve wildcard maskeyi çıkarır. Bu değerler router, güvenlik duvarı, DHCP sunucusu ve bulut ağı yapılandırırken doğrudan kullanılır; yanlış hesaplanan tek bir maske, iki ağın birbirini görmemesine ya da IP çakışmasına yol açabilir.

Elle yapılan hesap ikili sisteme çevirme gerektirdiği için hataya açıktır. Ücretsiz subnet hesaplayıcımız IPv4’te CIDR ve noktalı maske girişini, IPv6’da ise prefix hesabını destekler; sonuçları ikili gösterimle birlikte verdiği için CCNA gibi sınavlara hazırlananlar da hesabın mantığını adım adım görebilir.

Sonuçları Yorumlama: Ağ Adresi, Broadcast ve Host Sayısı

Ağ adresi ve broadcast adresi

Ağ adresi, bloğun ilk adresidir ve host bitlerinin tamamı 0’dır; yönlendirme tablolarında bloğun kendisini temsil eder. Broadcast adresi ise host bitlerinin tamamı 1 olan son adrestir ve ağdaki tüm cihazlara aynı anda gönderilen paketler için kullanılır. Bu iki adres cihazlara atanmaz. Bu yüzden bir /24 bloğunda 256 adres olmasına rağmen 254 kullanılabilir host bulunur.

Kullanılabilir host sayısı ve özel prefix’ler

Kullanılabilir host sayısı 2^{(32 − prefix)} − 2 formülüyle hesaplanır. İki istisna vardır: /31 blokları RFC 3021’e göre noktadan noktaya bağlantılarda iki adresi de kullanır, /32 ise tek bir cihazı ya da loopback adresini gösterir. Sunucu kiralarken size verilen ek IP’ler çoğu zaman /32 olarak yönlendirilir; birden fazla adres alıyorsanız bloğun ağ ve broadcast adreslerinin kullanılıp kullanılamayacağını sağlayıcınıza sorun.

Wildcard maske ve ikili gösterim

Wildcard maske, subnet mask’in tersidir ve Cisco ACL’leri ile OSPF tanımlarında kullanılır. Sonuç kartındaki ikili gösterimde kalın yazılan bitler ağ kısmını gösterir; bir adresin aynı alt ağda olup olmadığını anlamak için bu bitlerin eşleşip eşleşmediğine bakmanız yeterlidir.

Alt ağlara bölme, VLSM ve süpernetleme

Bir bloğu prefix’i büyüterek eşit parçalara bölebilirsiniz: /24’ü /26’ya bölmek, 62’şer host kapasiteli dört alt ağ verir. Bölümlerin ihtiyacı farklıysa VLSM hesaplama kullanılır; araç ihtiyaçları büyükten küçüğe sıralar ve her birine en küçük uygun bloğu atar. Süpernetleme ise tersini yapar: 10.0.0.0/24 – 10.0.3.0/24 arasındaki dört blok tek bir 10.0.0.0/22 rotasıyla özetlenebilir. Araç, özet bloğun girmediğiniz adresleri de kapsayıp kapsamadığını ayrıca uyarır.

IPv6 subnet hesaplama

IPv6’da adresler 128 bittir ve broadcast yoktur. LAN segmentleri standart olarak /64 planlanır; bir /48 prefix 65.536 adet /64 alt ağ, bir /56 ise 256 adet /64 sağlar. IPv6 subnet hesaplama sonucunda prefix’in sıkıştırılmış ve açık yazımını, ilk ve son adresi, /64 ve /48 sayısını ve reverse DNS bölgesini görebilirsiniz.